NEI | Belemmerende Overtuigingen
Belemmerende overtuigingen kunnen je onbewust tegenhouden om keuzes te maken die bij je passen. Maar waar komen deze overtuigingen vandaan? En hoe word je bewust van deze gedachten?
"Door je belemmerende overtuiging te erkennen en herkennen, kan je deze loslaten om de meest optimale versie van jezelf te worden"
Wanneer gedachten je onbewust tegenhouden
Achter veel van onze gedachten, gevoelens en gedragingen schuilen overtuigingen die we in de loop van ons leven hebben ontwikkeld. Sommige overtuigingen helpen ons vooruit, geven ons vertrouwen en bieden houvast. Andere kunnen ons juist tegenhouden, zonder dat we ons daar altijd bewust van zijn.
Belemmerende overtuigingen ontstaan vaak vanuit ervaringen, opvoeding, de omgeving waarin we opgroeien en de betekenis die we aan gebeurtenissen geven. Wat we als kind over onszelf, anderen en de wereld leren, kan van invloed zijn op hoe we later naar onszelf kijken en keuzes maken.
Om beter te begrijpen hoe belemmerende overtuigingen ons dagelijks leven kunnen beïnvloeden, is het waardevol om eerst stil te staan bij wat overtuigingen zijn, hoe ze ontstaan en waarom bepaalde patronen soms zo hardnekkig kunnen zijn.
Wat zijn belemmerende overtuigingen?
Belemmerende overtuigingen zijn gedachten of aannames die we als waar zijn gaan beschouwen en die ons kunnen beperken in ons denken, voelen of handelen. Vaak zijn het overtuigingen die we niet iedere dag bewust opmerken, maar die op bepaalde momenten wel invloed kunnen hebben op onze keuzes en reacties.
Denk bijvoorbeeld aan overtuigingen als:
- Ik ben niet goed genoeg.
- Ik mag geen fouten maken.
- Ik moet altijd sterk zijn.
- Ik mag anderen niet teleurstellen.
- Ik ben niet belangrijk genoeg.
- Ik moet alles zelf kunnen.
- Als ik voor mezelf kies, stel ik anderen teleur.
Misschien herken je één of meerdere van deze gedachten. Ze kunnen zo vertrouwd voelen dat je ze nauwelijks nog in twijfel trekt. Toch betekent het feit dat je iets gelooft niet automatisch dat het een feit is.
Een overtuiging kan ooit zijn ontstaan als een manier om een situatie te begrijpen, erbij te horen of jezelf te beschermen. Maar wat je vroeger hielp, hoeft niet altijd meer bij je huidige leven te passen.
Hoe ontstaan belemmerende overtuigingen?
Onze overtuigingen ontwikkelen zich gedurende ons leven. Ervaringen uit onze kindertijd, reacties van ouders of verzorgers, gebeurtenissen op school, relaties en ervaringen op het werk kunnen allemaal bijdragen aan het beeld dat we van onszelf en onze omgeving vormen.
Wanneer je bijvoorbeeld regelmatig te horen krijgt dat je iets niet goed doet, kun je gaan geloven dat je niet goed genoeg bent. Wanneer je merkt dat je vooral waardering krijgt als je anderen helpt, kun je de overtuiging ontwikkelen dat je altijd voor anderen klaar moet staan.
Ook een ingrijpende of teleurstellende ervaring kan invloed hebben op de manier waarop je naar jezelf of anderen kijkt. Eén negatieve ervaring hoeft niet automatisch tot een belemmerende overtuiging te leiden. Het gaat ook om de betekenis die je aan die ervaring geeft en hoe deze zich verhoudt tot andere ervaringen in je leven.
Na verloop van tijd kunnen bepaalde gedachten en gedragingen vertrouwd raken. Je gaat bijvoorbeeld twijfelen aan jezelf, stelt keuzes uit of vermijdt situaties waarin je mogelijk kritiek krijgt. Daardoor krijg je soms minder gelegenheid om te ervaren dat het ook anders kan.
De rol van het onderbewustzijn
Veel van onze dagelijkse reacties verlopen grotendeels automatisch. We staan niet bij iedere keuze uitgebreid stil bij de gedachten die eraan voorafgaan. Eerdere ervaringen en aangeleerde gewoonten kunnen mede bepalen hoe we op bepaalde situaties reageren.
Binnen de NEI-visie wordt ervan uitgegaan dat onverwerkte emoties en ervaringen kunnen samenhangen met terugkerende patronen en overtuigingen. Vanuit deze benadering wordt onderzocht of er emotionele thema's zijn die mogelijk verbonden zijn met wat iemand in het heden ervaart.
Het doel binnen een NEI-sessie is om ruimte te geven aan bewustwording en stil te staan bij mogelijke verbanden tussen ervaringen, emoties en gedrag. Om ruimte te geven aan je onderbewust zijn, om uiting te geven aan wat er gekoppeld is aan jou klacht.
Hoe kan NEI worden ingezet bij belemmerende overtuigingen?
Wanneer je merkt dat je steeds tegen dezelfde patronen aanloopt, kan het waardevol zijn om daar bewust bij stil te staan. Waarom vind je het bijvoorbeeld zo moeilijk om voor jezelf te kiezen? Waarom twijfel je steeds aan je eigen kunnen, terwijl je rationeel misschien best weet dat je iets in huis hebt?
Binnen een NEI-sessie kan er aandacht zijn voor de emotionele betekenis die bepaalde situaties voor je hebben en voor de overtuigingen die je daarbij herkent. De begeleiding kan helpen om woorden te geven aan wat je ervaart en om met meer aandacht naar terugkerende reacties te kijken.
Een belangrijk onderdeel van dit proces is jezelf vragen durven stellen. Waar komt deze gedachte vandaan? Is deze overtuiging nog passend bij wie ik nu ben? Helpt deze gedachte mij verder, of houdt zij mij juist tegen?
Ook buiten een NEI-sessie kun je hiermee aan de slag. Door gedachten op te schrijven, situaties te herkennen waarin ze naar voren komen en te onderzoeken welke aanwijzingen ervoor of ertegen bestaan, kun je geleidelijk een ander perspectief ontwikkelen.
Van belemmering naar bewustwording
Het veranderen van een overtuiging gebeurt niet altijd van de ene op de andere dag. Sommige gedachten zijn zo vertrouwd geworden dat het tijd kost om ze te herkennen en andere mogelijkheden toe te laten.
Het begint vaak met bewustwording. Je hoeft niet iedere gedachte direct te geloven en je hoeft ook niet alles wat je ooit hebt geleerd over jezelf vast te houden. Misschien mag je ontdekken dat je fouten kunt maken zonder dat je faalt. Dat je grenzen kunt aangeven zonder een slecht mens te zijn. Of dat je niet altijd alles alleen hoeft op te lossen.
Ik denk dat het belangrijk is om ruimte te geven aan die bewustwording. Niet door jezelf te veroordelen om de patronen die je hebt ontwikkeld, maar door nieuwsgierig te onderzoeken wat er speelt en welke keuzes vandaag bij jou passen.
Want soms begint verandering niet met harder je best doen, maar met jezelf een andere vraag stellen.
Welke overtuiging mag jij eens onder de loep nemen?